Retinol (A Vitamini)

Retinol nedir, ne işe yarar?

Retinol, A vitamininin alkol formudur. Cilde sürüldüğünde hücrelerde önce retinaldehite, ardından etkin form olan retinoik aside dönüşür. Bu etkin form, cilt hücrelerinin yenilenme hızını artırır ve kolajen üretimini destekler.

Düzenli kullanımda ince çizgilerin, güneş lekelerinin ve gözenek görünümünün azalmasına, cilt dokusunun pürüzsüzleşmesine yardım edebilir. Sivilceye eğilimli ciltlerde gözeneklerin tıkanmasını azaltabilir. Etkiler genellikle haftalar içinde yavaş yavaş ortaya çıkar.

Hangi ürünlerde bulunur?

• Gece kremleri ve yaşlanma karşıtı serumlar
• Göz çevresi kremleri
• Sivilce ve gözenek bakım ürünleri
• Bazı vücut losyonları

Etikette Retinol olarak yazar. Retinyl Palmitate veya Retinyl Acetate gibi esterleri daha yumuşak ama daha zayıf etkili akrabalarıdır. Reçeteli retinoidler (örneğin tretinoin) ise ilaç sınıfındadır ve kozmetik retinolden farklıdır.

Zararlı mı? Bilimsel değerlendirme

Retinolün kozmetikte bilinen en sık yan etkisi retinizasyon denen alışma dönemidir: kızarıklık, kuruluk, pullanma ve hafif yanma. Bu etkiler çoğunlukla ilk haftalarda görülür ve düşük oranla başlayıp kullanım sıklığını yavaş artırarak azaltılabilir.

Retinol cildin dış tabakasını incelttiğinden güneşe karşı hassasiyeti artırabilir. Ayrıca kendisi de ışıkta bozunur; bu nedenle çoğunlukla gece kullanılması önerilir.

AB'nin bilim komitesi SCCS, gıda ve takviyelerle alınan A vitaminine kozmetiklerden gelen miktar eklendiğinde bazı kişilerde toplam alımın yüksek olabileceğine dikkat çekmiştir. Bunun üzerine AB, retinol ve esterleri için yüz ürünlerinde ve vücut losyonlarında ayrı üst sınırlar getirmiştir; vücut losyonları için sınır daha düşüktür. Türkiye'deki kozmetik mevzuatı da AB ile uyumludur.

Hamilelikte retinol

Ağızdan alınan yüksek doz A vitamini ve reçeteli retinoidlerin hamilelikte bebeğin gelişimini etkileyebildiği bilinmektedir. Kozmetik retinolün ciltten emilen miktarı çok daha düşüktür; yine de temkinli bir yaklaşım olarak hamilelik ve emzirme döneminde retinol içeren ürünlere başlamadan veya devam etmeden önce doktorunuza danışmanız önerilir. Bu dönemde niasinamid gibi alternatifler konuşulabilir.

Etikette gördüğünüzde ne yapmalı?

• Haftada iki-üç gece, bezelye büyüklüğünde bir miktarla başlayın; cildiniz alıştıkça sıklığı artırın.
• Gündüz mutlaka geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanın.
• Aynı gece salisilik asit gibi güçlü peeling ürünleriyle birlikte kullanmak tahrişi artırabilir.
• Kuruluğu azaltmak için seramid veya pantenol içeren nemlendiricilerle destekleyebilirsiniz.