Homosalat (Homosalate)

Homosalat nedir, ne işe yarar?

Homosalat, salisilik asit ile bir alkolün birleşmesinden oluşan yağda çözünür bir esterdir. Ağırlıklı olarak UVB ışınlarını emer; yani güneş yanığına yol açan ışınlara karşı korumaya katkı sağlar.

Ayrıca iyi bir çözücü olduğundan, toz halindeki bazı UVA filtrelerinin formülde eşit dağılmasına yardım eder ve ürünün cilt üzerindeki dokusunu hafifletir. Bu yüzden uzun yıllar birçok güneş kreminin temel bileşenlerinden biri olmuştur.

Hangi ürünlerde bulunur?

• Güneş kremleri, losyonları ve spreyleri
• SPF içeren yüz kremleri ve makyaj ürünleri
• Bazı dudak koruyucular

Etikette Homosalate olarak yazılır ve genellikle oktokrilen, avobenzon gibi başka filtrelerle birlikte bulunur.

Zararlı mı? Bilimsel değerlendirme

Homosalatla ilgili endişe, laboratuvar çalışmalarında görülen zayıf hormon benzeri etkiler ve cilt yoluyla emilebilmesidir. Bu nedenle madde, AB'nin olası endokrin bozucular için öncelikli inceleme listesine alınmıştır.

Avrupa Komisyonu'nun bilim komitesi SCCS, daha önce izin verilen yüksek oranın güvenlik payı açısından yeterli olmadığı sonucuna varmıştır. Bunun üzerine AB'de homosalatın izin verilen oranı belirgin biçimde düşürülmüş ve kullanımı yüz ürünleriyle sınırlandırılmış, itici gazlı sprey ürünler kapsam dışında bırakılmıştır. Türkiye'deki kozmetik mevzuatı AB ile uyumlu olduğundan bu sınırlama burada da geçerlidir.

ABD'de FDA da homosalat için ek güvenlik verisi istemiştir. Bunlar maddenin insanlarda zarar verdiğinin kanıtlandığı anlamına gelmez; ancak düzenleyicilerin temkinli davrandığını ve bilimsel sorunun henüz kapanmadığını gösterir.

Kimler dikkat etmeli?

• Hamileler ve emzirenler: Hormon etkisi konusundaki belirsizlik nedeniyle mineral filtreli ürünler tercih edilebilir; sorularınızı doktorunuza danışabilirsiniz.
• Çocuklar: Geniş vücut yüzeyine sık sürüldüğü için çocuklar için genellikle mineral filtreli ürünler önerilir.
• Salisilatlara duyarlı olanlar: Cilt yoluyla nadiren reaksiyon görülebilir.

Etikette gördüğünüzde ne yapmalı?

Güneş kremini hiç kullanmamak, homosalattan kaynaklanabilecek olası bir riskten çok daha büyük bir risk taşır. AB pazarına uygun güncel ürünler yeni sınırlara göre formüle edildiği için yüzünüzde homosalatlı bir kremi kullanmaya devam edebilirsiniz. Tüm vücut için veya hassas dönemlerde alternatif istiyorsanız çinko oksit içeren mineral filtreli ürünlere bakabilirsiniz.

Etikette homosalatın hangi sırada yer aldığı, üründeki oranı hakkında kabaca fikir verir. Yeni AB kurallarıyla vücut ürünlerinde homosalat yerine başka filtreler kullanılmaya başlandığından, piyasadaki ürünlerin içerikleri zamanla değişmektedir. Yurt dışından alınan veya eski stoktan kalan ürünlerde etiketi kontrol etmek bu yüzden faydalıdır.