Çinko Oksit (Zinc Oxide)

Çinko oksit nedir, ne işe yarar?

Çinko oksit, çinko ile oksijenin oluşturduğu beyaz renkli inorganik bir bileşiktir. Güneş kremlerinde ışığı hem yansıtır hem de emer. En önemli üstünlüğü, kısa ve uzun dalga UVA ile UVB'nin büyük bölümünü tek başına kapsayan nadir filtrelerden biri olmasıdır.

Cilt bakımında ayrıca hafif kurutucu ve yatıştırıcı etkisi vardır. Bebek bezi bölgesinde ıslaklık ve sürtünmeye karşı koruyucu bir tabaka oluşturduğu için pişik kremlerinde yüksek oranda kullanılır.

Hangi ürünlerde bulunur?

• Mineral güneş kremleri, bebek ve çocuk güneş kremleri
• Pişik ve bariyer kremleri
• SPF içeren yüz kremleri, renkli nemlendiriciler ve pudralar
• Bazı deodorantlar ve sivilce bakım ürünleri

Etikette Zinc Oxide olarak yazılır; renk maddesi olarak kullanıldığında CI 77947 kodu görülebilir. Nano boyutta ise AB kurallarına göre adın yanında (nano) ibaresi yer alır.

Zararlı mı? Bilimsel değerlendirme

AB'nin bilim komitesi SCCS, çinko oksidi hem normal hem de nano formda, cilde sürülen ürünlerde UV filtresi olarak belirli bir üst sınıra kadar güvenli bulmuştur. Çalışmalar, sağlam ve hatta güneşten hafif hasar görmüş ciltte bile nano parçacıkların cildin canlı katmanlarına kayda değer ölçüde geçmediğini göstermektedir.

Kaygı yalnızca solunma yoluyla ilgilidir. Bu nedenle AB, nano çinko oksidin solunmaya yol açabilecek sprey uygulamalarda kullanılmasına izin vermez. ABD'de FDA da çinko oksidi, mevcut verilere göre genel olarak güvenli ve etkili kabul edilen iki güneş filtresinden biri olarak önermiştir; diğeri titanyum dioksittir.

Çinko oksit su ortamındaki bazı canlılar için toksik olabilir; ancak bu, insan sağlığından çok çevresel bir konudur.

Beyaz iz ve kullanım ipuçları

Mineral filtrelerin en sık şikâyet edilen yanı ciltte bıraktığı beyazımsı izdir. Parçacık boyutu küçüldükçe bu iz azalır; renkli (tinted) formüller de koyu tenlerde daha doğal görünüm sağlar. Çinko oksitli kremleri ince ve eşit katmanlar halinde sürmek, hem görünümü hem de korumayı iyileştirir.

Mineral filtreler sürüldükten hemen sonra koruma sağlar; yine de suya girdikten, terledikten veya havluyla kurulandıktan sonra yenilenmelidir.

Kimler için uygundur?

• Bebekler ve çocuklar: Hem güneş kremi hem pişik kremi olarak sık önerilir; altı aydan küçük bebekler için ise öncelikle gölge ve giysiyle korunma önerilir.
• Hassas, kızarıklığa eğilimli veya rozasea cildi olanlar: Kimyasal filtrelere göre daha az tahriş eder.
• Kimyasal filtrelere karşı alerji öyküsü olanlar: İyi bir alternatiftir.