Kokamidopropil Betain (CAPB)

Kokamidopropil betain nedir, ne işe yarar?

CAPB, hindistancevizi yağı asitlerinin dimetilaminopropilamin (DMAPA) ile tepkimeye sokulup ardından kloroasetik asitle işlenmesiyle üretilen amfoterik bir yüzey aktif maddedir. Amfoterik olması, ortamın pH'ına göre hem pozitif hem negatif yük taşıyabilmesi demektir; bu özellik onu cilt ve göz için daha nazik kılar.

Ürünlerde genellikle tek başına değil, SLES gibi anyonik bir köpürtücüyle birlikte kullanılır. Bu birliktelik köpüğü yoğunlaştırır, ürünü kıvamlandırır ve ana yüzey aktifin tahriş edici etkisini azaltır. “Göz yakmayan” formüllü bebek şampuanlarında da sık görülür.

Hangi ürünlerde bulunur?

• Şampuan, duş jeli, yüz temizleme jeli ve sıvı sabunlar
• Bebek şampuanları ve hassas cilt temizleyicileri
• Bulaşık deterjanları ve bazı yüzey temizleyiciler
• Bazı makyaj temizleyiciler ve ıslak mendiller

Zararlı mı? Bilimsel değerlendirme

CIR, kokamidopropil betaini tahriş etmeyecek şekilde formüle edildiğinde kozmetikte güvenli bulmuştur. Akut toksisitesi düşüktür ve kanserojen ya da hormon bozucu olarak sınıflandırılmamıştır.

Konuşulan asıl konu kontakt alerjidir. 2000'li yıllarda yama testlerinde CAPB'ye karşı reaksiyonlar dikkat çekmiş, sonraki araştırmalar bu reaksiyonların büyük kısmının üretimden kalan iki safsızlıkla, amidoamin ve DMAPA ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu nedenle üreticiler hammaddeyi daha saf üretmeye yönelmiş ve uzmanlar bu safsızlıkların düşük tutulmasını önermiştir.

Genel nüfusta CAPB alerjisi seyrektir. Reaksiyon olduğunda genellikle göz kapakları, yüz, saç derisi veya boyunda kaşıntılı egzama şeklinde görülür.

Kimler dikkat etmeli?

• Yama testinde CAPB, amidoamin veya DMAPA alerjisi saptananlar: Etiketleri okuyup bu maddeleri içermeyen ürünleri seçmeleri önerilir.
• Göz kapağı veya saç derisinde açıklanamayan egzaması olanlar: Şampuan ve duş jelinin olası bir tetikleyici olup olmadığını dermatoloğuna danışabilir.
• Çok hassas cildi olanlar: Ciltte kalan ürünlerde maruziyet daha uzun olduğu için yeni ürünleri önce küçük bir alanda denemek faydalıdır.

Etikette gördüğünüzde ne yapmalı?

Bilinen bir alerjiniz yoksa kokamidopropil betain içeren ürünler, sülfatlı ürünlere göre çoğu zaman daha nazik bir seçenektir. Alerjiniz varsa yalnızca bu adı değil, “cocamidopropyl dimethylamine” gibi amidoamin isimlerini de takip edin. Alternatif olarak koko glukozit veya desil glukozit gibi glukozit bazlı temizleyiciler tercih edilebilir; ancak bunlara da nadiren alerji görülebileceğini unutmayın.