PEG Bileşikleri (Polietilen Glikol)

PEG bileşikleri nedir, ne işe yarar?

PEG, etilen oksit moleküllerinin zincir halinde birbirine bağlanmasıyla oluşan polimerlerin ortak adıdır. Adın yanındaki sayı (PEG-8, PEG-40, PEG-100 gibi) zincirin yaklaşık uzunluğunu gösterir: küçük sayılı olanlar sıvı, büyük sayılı olanlar daha katı ve mumsu yapıdadır.

PEG'ler çoğunlukla yağ asitleri veya yağ alkolleriyle birleştirilerek kullanılır. Bu türevler emülgatör (yağ ile suyu bir arada tutan madde), nem tutucu, kıvam verici ve çözücü olarak işlev görür. Hassas cilde uygun yumuşak temizleyicilerin ve misel sularının yapısında da sık bulunurlar.

Hangi ürünlerde bulunur?

• Kremler, losyonlar ve makyaj ürünleri
• Yüz temizleyicileri, misel sular ve makyaj temizleme yağları
• Şampuan, saç kremi ve duş jelleri
• Diş macunları ve deodorantlar

Etikette PEG- ile başlayan isimler (örneğin PEG-40 Hydrogenated Castor Oil, PEG-100 Stearate) olarak görülür. Adında -eth eki geçen maddeler (laureth, ceteareth gibi) ve polisorbat 80 de benzer bir işlemle üretilir.

1,4-dioksan kalıntısı nedir?

PEG'ler etoksilasyon denen bir işlemle üretilir. Bu işlem sırasında yan ürün olarak eser miktarda 1,4-dioksan oluşabilir. IARC, 1,4-dioksanı 2B grubunda (insanlarda kanserojen olabilir; kanıt sınırlı) sınıflandırmıştır.

1,4-dioksan kozmetiklere bilerek eklenmez; AB'de kozmetiklerde kullanımı yasak olan maddeler arasındadır ve yalnızca teknik olarak kaçınılmaz eser miktarlarda bulunmasına göz yumulur. Saygın üreticiler hammaddeyi vakumla arıtarak bu kalıntıyı en aza indirir. Bu nedenle risk, PEG'in kendisinden çok hammaddenin ne kadar iyi arıtıldığıyla ilgilidir; aynı konu SLES için de geçerlidir.

Zararlı mı? Bilimsel değerlendirme

Bağımsız Kozmetik İçerik Değerlendirme Paneli (CIR), PEG bileşiklerini kozmetiklerde kullanılan oranlarda güvenli bulmuştur; ancak hasarlı cilde uygulanan ürünlerde kullanılmamaları gerektiğini belirtmiştir. Bu uyarı, yaygın yanıkları olan hastalarda PEG içeren bir kremin uzun süre kullanılmasıyla böbrek sorunları gözlenmesine dayanır. Sağlam ciltte PEG'ler, özellikle büyük moleküllü olanlar, çok az emilir.

PEG'ler genellikle tahriş etmez; nadiren alerji bildirilmiştir. Bazı kişiler PEG'lerin cildin geçirgenliğini artırarak diğer maddelerin girişini kolaylaştırdığından endişe eder; bu etki formüle bağlıdır ve genellikle sınırlıdır.

Etikette gördüğünüzde ne yapmalı?

• Sağlam ciltte PEG'li bir ürünü kullanmaya devam etmek için güçlü bir neden yoktur.
• Yanık, açık yara veya ciddi tahriş varsa bu bölgelere PEG içeren kozmetik sürmekten kaçının; hekim önerisine uyun.
• PEG'siz ürün tercih ediyorsanız etiketlerde PEG- ve -eth eklerine bakabilir, gliserin gibi alternatif nem tutucular içeren formülleri seçebilirsiniz.