Metilizotiyazolinon (MIT)

MIT nedir, ne işe yarar?

Metilizotiyazolinon, izotiyazolinon ailesine ait sentetik bir biyosittir. Bakterilere, mayalara ve küflere karşı çok düşük konsantrasyonlarda etkili olduğu için kozmetik, deterjan, boya ve endüstriyel ürünlerde koruyucu olarak kullanılır.

Eskiden çoğunlukla metilkloroizotiyazolinon ile karışım halinde kullanılırdı. Parabenlere yönelik kaygılar artınca bazı üreticiler MIT'yi tek başına ve daha yüksek oranlarda kullanmaya başladı; bu da alerji vakalarında belirgin bir artışa yol açtı.

Hangi ürünlerde bulunur?

• Şampuan, saç kremi, duş jeli ve sıvı sabunlar (AB'de yalnız durulanan ürünlerde, düşük sınırla)
• Bulaşık deterjanı, çamaşır deterjanı ve yumuşatıcılar
• Yüzey temizleyiciler ve cam sileceği sıvıları
• Su bazlı duvar boyaları, yapıştırıcılar ve bazı endüstriyel ürünler

Zararlı mı? Bilimsel değerlendirme

MIT'nin asıl sorunu alerjik kontakt dermatittir. Bu bir zehirlenme değil, bağışıklık sisteminin maddeye karşı duyarlılık geliştirmesidir. Duyarlılık bir kez oluştuğunda genellikle kalıcıdır ve sonrasında çok küçük miktarlar bile kaşıntılı, kızarık, kabarık bir egzamayı tetikleyebilir.

2010'ların başında Avrupa'daki dermatoloji kliniklerinde MIT alerjisinde belirgin bir artış bildirildi; ıslak mendiller ve ciltte kalan ürünler başlıca kaynaklar arasındaydı. SCCS, ciltte kalan ürünlerde güvenli bir konsantrasyon belirlenemeyeceği sonucuna vardı. Bunun üzerine AB, MIT'yi ciltte kalan kozmetiklerde yasakladı; durulanan ürünlerde ise azami %0,0015 (15 ppm) ile sınırladı. Türkiye'deki kozmetik mevzuatı da AB ile uyumludur.

Temizlik ürünlerinde MIT kozmetik mevzuatına değil kimyasal ve biyosit mevzuatına tabidir. AB sınıflandırmasına göre güçlü bir cilt duyarlılaştırıcısıdır; belirli bir eşiği aşan ürünlerin etiketinde alerjik reaksiyon uyarısı bulunması gerekir. Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır.

Kimler dikkat etmeli?

• MIT alerjisi tanısı almış olanlar: Hem kozmetik hem temizlik ürünlerinde, boyalarda ve yapıştırıcılarda etiketleri dikkatle okumalıdır. Yeni boyanmış odalardaki buhar bile bazı kişilerde reaksiyon yapabilir.
• El egzaması olanlar ve sık ıslak iş yapanlar: Deterjanla temasta eldiven kullanmak duyarlılık gelişme riskini azaltır.
• Yüz, göz kapağı veya ellerde açıklanamayan egzaması olanlar: Dermatoloğa yama testi yaptırmak tetikleyiciyi bulmaya yardımcı olur.

Etikette gördüğünüzde ne yapmalı?

Durulanan bir şampuanda MIT görmek, alerjiniz yoksa yasal sınırlar içinde kabul edilebilir bir durumdur. Ancak AB dışından gelen ciltte kalan bir ürün veya ıslak mendilde MIT görürseniz, bu ürün AB/TR kurallarına uygun olmayabilir. Hassas ciltte fenoksietanol veya metilparaben gibi daha düşük alerji potansiyeli olan koruyucularla hazırlanmış ürünler tercih edilebilir.